Quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử

Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân

I. TỔNG QUAN VĂN BẢN

• Số hiệu: 253/2026/NĐ-CP; 87/2026/TT-BTC

• Ngày ban hành: 30/06/2026

• Hiệu lực: 01/07/2026, riêng quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 trừ quy định về tiền ăn giữa ca, tiền ăn trưa.

• Cơ quan ban hành: Chính phủ; Bộ Tài chính

• Thay thế / Sửa đổi: Thay thế Nghị định số 65/2013/NĐ-CP và bãi bỏ Điều 3 Nghị định số 91/2014/NĐ-CP và Điều 2 Nghị định số 12/2015/NĐ-CP. Thay thế Thông tư số 111/2013/TT-BTC và các Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 111/2013/TT-BTC

Tóm tắt: Nghị định 253/2026/NĐ-CP cùng Thông tư 87/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, thay thế toàn bộ hệ thống văn bản hướng dẫn cũ. Đáng chú ý nhất với cá nhân cư trú: nâng ngưỡng giảm trừ bảo hiểm và người phụ thuộc, bổ sung khoản giảm trừ chi phí y tế/giáo dục hoàn toàn mới, và lần đầu tiên đưa tài sản số, tên miền .vn, tín chỉ carbon vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân.

II. NHỮNG ĐIỂM MỚI TRỌNG YẾU

Điểm 1. Nâng ngưỡng giảm trừ bảo hiểm không bắt buộc lên gấp 3 lần

• Nội dung: Tổng mức đóng bảo hiểm không bắt buộc được trừ khi tính thuế tăng từ 1 triệu lên 3 triệu đồng/tháng

• Quy định cũ: Khoản đóng bảo hiểm hưu trí tự nguyện được trừ tối đa 1.000.000 đồng/tháng.

• Quy định mới: Mở rộng giảm trừ cho cả bảo hiểm nhân thọ. Đồng thời, nâng tổng mức giảm trừ các khoản đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ lên mức 3.000.000 đồng/tháng.

Điểm 2. Ngưỡng thu nhập người phụ thuộc tăng gấp 3

• Nội dung: Ngưỡng thu nhập để được tính là người phụ thuộc nâng từ 1 triệu lên 3 triệu đồng/tháng; tiêu chí mất khả năng lao động chuyển sang định lượng theo %

• Quy định cũ: Người phụ thuộc là người có thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1.000.000 đồng; người mất khả năng lao động được xác định qua liệt kê bệnh cụ thể (AIDS, ung thư, suy thận mãn...).

• Quy định mới: Nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc nâng lên 3.000.000 đồng/tháng; tiêu chí không có khả năng lao động chuyển sang định lượng: suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên theo giám định y khoa.

Điểm 3. Giảm trừ chi phí y tế và giáo dục

• Nội dung: Lần đầu tiên NNT được trừ chi phí y tế và giáo dục thực tế phát sinh vào thu nhập chịu thuế

• Quy định cũ: Chưa có khoản giảm trừ chi phí y tế/giáo dục thực tế phát sinh (chỉ có giảm trừ đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học).

• Quy định mới: Nghị định 253/2026/NĐ-CP bổ sung khoản giảm trừ cho chi phí y tế thực tế (tối đa 23 triệu đồng/năm) và chi phí giáo dục, đào tạo (tối đa 24 triệu đồng/năm) của người nộp thuế và người phụ thuộc, với điều kiện có hóa đơn/chứng từ hợp lệ (Điều 49 Khoản 2, Khoản 3). Như vậy, NNT có chi phí khám chữa bệnh hoặc học phí cho bản thân/người phụ thuộc có thể giảm thêm tới 47 triệu đồng/năm trên thu nhập chịu thuế, giúp giảm đáng kể số thuế TNCN phải nộp.

Điểm 4. Tiền lương làm ban đêm, làm thêm giờ và ngày không nghỉ phép

• Nội dung: Miễn thuế đối với tiền lương làm ban đêm, làm thêm giờ và ngày không nghỉ phép

• Quy định cũ: Chỉ miễn thuế đối với phần chênh lệch tiền lương làm đêm/thêm giờ cao hơn so với ngày thường.

• Quy định mới: Miễn thuế toàn bộ tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ và mở rộng diện miễn thuế khoản tiền lương trả cho ngày phép chưa nghỉ phù hợp quy định pháp luật về lao động.

Điểm 5. Luật hóa cứng ngưỡng ăn ca, tăng ngưỡng khấu trừ thu nhập vãng lai

1. Nội dung: Ngưỡng tiền ăn ca không tính thuế quy định trực tiếp 1,2 triệu đồng/tháng

• Quy định cũ: Ngưỡng tiền ăn ca/ăn trưa không tính vào thu nhập chịu thuế dẫn chiếu "theo hướng dẫn của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội", không ghi số cụ thể trong quy định.

• Quy định mới: Quy định cứng ngưỡng tiền ăn ca không tính thuế là phần vượt quá 1.200.000 đồng/người/tháng.

2. Nội dung: Tăng ngưỡng khấu trừ đối với thu nhập vãng lai (không ký HĐLĐ hoặc HĐLĐ dưới 3 tháng) lên 05 triệu đồng thay cho 02 triệu đồng trước đây

• Quy định cũ: Khấu trừ 10% khi chi trả thu nhập vãng ≥ 2 triệu đồng/lần.

• Quy định mới: Nâng ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ lên 5 triệu đồng/ lần (bao gồm cả trường hợp chi trả sau khi chấm dứt HĐLĐ). Trường hợp chi trả dưới 5 triệu đồng/lần, sẽ khấu trừ thuế nếu cá nhân có yêu cầu.

Điểm 6. Đơn giản hóa thủ tục đăng ký người phụ thuộc

• Nội dung: Bỏ yêu cầu cấp mã số thuế riêng cho người phụ thuộc, thống nhất hạn chót nộp hồ sơ là 31/12

• Quy định cũ: Yêu cầu đăng ký và được cấp mã số thuế riêng cho người phụ thuộc mới được tính giảm trừ; hạn nộp hồ sơ chứng minh khác nhau tùy nhóm người phụ thuộc.

• Quy định mới: Bỏ yêu cầu cấp mã số thuế riêng cho người phụ thuộc, chỉ cần đăng ký; thống nhất hạn chót nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là 31/12 cho mọi trường hợp; Đồng thời, bổ sung khai thác dữ liệu Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác định người phụ thuộc tự động.

Điểm 7. Tài sản số (crypto) lần đầu chịu thuế TNCN tại Việt Nam

• Nội dung: Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản ảo, tài sản mã hóa chịu thuế 0,1% giá chuyển nhượng tương tự chứng khoán

• Quy định cũ: Chưa có quy định

• Quy định mới: Quy định thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số (tài sản ảo, tài sản mã hóa) chịu thuế TNCN 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần, không phân biệt có lãi hay lỗ.

Điểm 8. Bổ sung thu nhập từ tên miền .vn, tín chỉ carbon, biển số xe đấu giá vào thu nhập chịu thuế

• Nội dung: Đưa vào diện chịu thuế TNCN, thuế suất 5% trên phần thu nhập vượt 20 triệu đồng/lần đối với một số khoản thu nhập

• Quy định cũ: Chưa có quy định

• Quy định mới: Đưa thu nhập từ chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam ".vn", chứng chỉ giảm phát thải/tín chỉ carbon, biển số xe trúng đấu giá vào diện thu nhập khác chịu thuế: Thuế suất 5% trên phần thu nhập vượt trên 20 triệu đồng/lần chuyển nhượng.

III. KHUYẾN NGHỊ CHO DOANH NGHIỆP

01. Rà soát thu nhập chịu thuế của người lao động: Bộ phận nhân sự và người lao động cần xem xét các trường hợp miễn thuế, tăng mức khấu trừ đối với tiền lương tiền công như tiền ăn giữa ca, làm thêm giờ, ngày không nghỉ phép năm, … để xác định thu nhập chịu thuế phù hợp.

02. Hoàn tất giám định khả năng lao động cho người phụ thuộc: Người phụ thuộc thuộc diện mất khả năng lao động cần hoàn tất giám định y khoa xác nhận mức suy giảm từ 81% trở lên trước khi đăng ký giảm trừ gia cảnh theo tiêu chí mới.

03. Khấu trừ bổ sung chi phí y tế, giáo dục: Thu thập, lưu giữ đầy đủ hóa đơn/chứng từ chi phí khám chữa bệnh và học phí của bản thân, người phụ thuộc để được hưởng bổ sung khoản giảm trừ y tế giáo dục khi quyết toán thuế năm 2026.

04. Rà soát nghĩa vụ thuế giao dịch tài sản số: Cá nhân có giao dịch tài sản số (crypto), tên miền .vn, tín chỉ carbon, biển số xe đấu giá cần chủ động kê khai, nộp thuế TNCN để tránh bị truy thu và phạt chậm nộp.

LIÊN HỆ TƯ VẤN

• Ông Nguyễn Bảo Anh - Phó Tổng Giám đốc phụ trách dịch vụ Thuế, Transfer Pricing & Outsourcing (Email: anh.nb@a-c.com.vn)

• Bà Võ Thị Kiều Ngân - Chủ nhiệm dịch vụ Tư vấn thuế  (Email: ngan.vtk@a-c.com.vn)